Στο κάπως μακρινό στη θύμηση πολλών 2012, σε Αθηναϊκή γκαλερί, γίνεται μια εικαστική έκθεση με ένα κάπως «ασυνήθιστο» θέμα.

Σε γεωμετρική παράταξη στήθηκαν 100 μαύρα μεταλλικά κουτιά, των οποίων το περιεχόμενο περιείχε την απάντηση ερωτηθέντων πολιτών στο εξής ερώτημα: “Ποιο είναι το πράγμα που θέλετε περισσότερο να διαφυλάξετε;”

Η τότε κοινωνία, έχοντας μπει για τα καλά στον κυκεώνα της κρίσης, απαντά «αξιοπρέπεια». Ένας εκ των στόχων της έκθεσης ήταν να λειτουργήσει ως καμπανάκι, καθώς, σε αντίθεση με τα μαύρα κουτιά των αεροσκαφών, αυτό θα άνοιγε πριν το ατύχημα.

Ο Παναθηναϊκός, αν έκανε μια αντίστοιχη έκθεση, η απάντηση που θα έπρεπε να προκύψει -στα αποκαλυπτήρια- θα ήταν τα «mentals», δηλαδή ο χαρακτήρας. Διότι αυτό είναι το χαρακτηριστικό που ως τώρα είναι πάντα εκεί, σε βαθμό που τον έχει σώσει από ουκ ολίγα στραβοπατήματα.

Αλλά ο βασικότερος λόγος δεν είναι αυτός.

Είναι ότι αν υπάρχει ένα χαρακτηριστικό στον αθλητισμό -και όχι μόνο- που μπορεί να μην αποκτηθεί και ποτέ, ανεξαρτήτου δουλειάς, προπόνησης, χημείας, χρόνου, είναι τα mentals. Εκείνη η πηγαία, στεντόρεια και ενστικτώδης κινητήριος δύναμη που όχι μόνο σε ωθεί στο να αποδίδεις στα δύσκολα, αλλά γονατίζει και τον αντίπαλο.

Ημιτελής Χαρακτήρας

 Ο χαρακτήρας, όμως, δεν πρέπει να ταυτιστεί μόνο με το “clutch”, αλλά και με τη γενικότερη παρουσία, αντιμετώπιση και προσέγγιση του αγώνα και της προετοιμασίας. Και επειδή το δικό μας μαύρο κουτί λειτουργεί και προειδοποιητικά, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι ο Παναθηναϊκός δεν έχει την προσέγγιση που θα έπρεπε σε όλο το παιχνίδι.

Το οξύμωρο, μάλιστα, είναι ότι εξάρουμε τα mentals του στην τελευταία περίοδο ακριβώς γιατί χρειάστηκαν σε υπερθετικό βαθμό. Διότι η απόδοσή του στο υπόλοιπο του παιχνιδιού τον καθιστά με την πλάτη στον τοίχο, με τρόπο που μόνο με αδιανόητες 4ες περιόδους θα έπαιρνε το ματς.

Για να γίνει πιο κατανοητό αυτό, στις τελευταίες 4 τέταρτες περιόδους, έχουμε:

Με Ολυμπιακό 14-24 (ήττα). Με Alba 25-17 (νίκη). Με Maccabi 14-32 (νίκη). Με Paris 29-15 (ήττα).

Η στατιστική επιστήμη επιβεβαιώνει το eye test, καθώς είναι:

  • 1η επίθεση (Offensive Rating)
  • 1η άμυνα (Defensive Rating)
  • 1ος σε true shooting
  • 1ος σε τρίποντα
  • 1ος σε ριμπάουντ

Και αυτό είναι υπέροχο, αλλά δεν αρκεί. Ούτε και πέρυσι θα αρκούσε.

Το καμπανάκι, λοιπόν είναι ακριβώς αυτό. Η συνταγή αυτή αρκούσε για να κερδίσει δύο σαφώς πιο αδύναμες ομάδες, αλλά δεν ήταν αρκετή για να ρεφάρει το ματς απέναντι σε Ολυμπιακό και Paris (σ.σ. και εάν υπήρχε κουβέντα για διαιτησία με τον αιώνιο, είναι εντελώς ανεδαφική με την Paris).

Δεν πρέπει να λησμονούμε και το πως πραγματικά ο Παναθηναϊκός ήταν η καλύτερη ομάδα πέρυσι την αντίστοιχη περίοδο.

Ο παινεμένος -και πολύ σωστά- two-way χαρακτήρας του μεταφραζόταν στο ότι ήταν top 2 σε Defensive Rating και είχε +3,5 Net από την 1η έως την 3η περίοδο.

Σε αντίθεση, φέτος στα τελευταία 8 παιχνίδια είναι 12ος σε Defensive Rating και έχει -1,5 Net από την 1η έως την 3η περίοδο.

H Paris και οι άλλοι

Αξίζει μεγαλύτερη μνεία το παιχνίδι με την Paris αφενός γιατί είναι το πιο πρόσφατο (και τα άλλα έχουν λίγο-πολύ αναλυθεί) και αφετέρου γιατί το μπάσκετ που -επιτυχώς- πρεσβεύει η συγκεκριμένη ομάδα μοιάζει διαφορετικό (όπως είχε τονίσει ο προπονητής του Παναθηναϊκού στην 3η αγωνιστική και γραφικά λοιδορήθηκε).

Ο αγώνας μπορεί να χωριστεί σε 3 μέρη. Στο 1ο ημίχρονο, στο 3ο δεκάλεπτο και στο 4ο.

1ο ημίχρονο

Το πρώτο τρίλεπτο ξεκινά σχετικά καλά γιατί ο Παναθηναϊκός πιέζει τις γραμμές τις πάσας, κάνει κάποια κλεψίματα και βρίσκει κάποιους εύκολους πόντους. Ο Splitter βγάζει τον Hayes και βάζει τον Sy, παίζοντας πλέον με μια ξεκάθαρη 5 out επίθεση, η οποία δημιουργεί καλύτερο spacing και κάνει τις βοήθειες δυσκολότερες, στοχεύοντας το drop ή το hedge out του Gabriel στα pick n roll με τον Shorts.

Κάπως έτσι, η παράσταση των τριπόντων ξεκινάει.

Εδώ αξίζει να τονίσουμε 2 πράγματα.

Μια βασική διαφορά του παιχνιδιού της Παρί είναι η αντίληψη που έχουν για το ποιο είναι ελεύθερο – καλό σουτ.

Τα παρακάτω σουτ είναι από τα 8 μέτρα, κάποια εντελώς contested και με 9-17 δευτερόλεπτα να απομένουν. Αν αυτά τα έκανε ο Ολυμπιακός ή ο Παναθηναϊκός μάλλον θα μιλάγαμε για «άναρχο μπάσκετ βιαστικών επιλογών».

Το δεύτερο σημείο που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι η Paris δεν σούταρε επειδή τα έβαζε, αλλά σούταρε γιατί αυτό είναι το παιχνίδι της.

Συγκεκριμένα εκτελεί 29,9 3π/παιχνίδι με ποσοστό 34,7%, δηλαδή με 10,4 εύστοχα/παιχνίδι. Χθες εκτέλεσε 30, αλλά με 56,7% ευστοχία. Και αυτή ήταν η θεμελιώδης διαφορά.

Το 1ο ημίχρονο ορίστηκε από τα 12 εύστοχα τρίποντα, εκ των οποίων τα 8 ήταν από assist του Shorts.

Είναι δεδομένο ότι η μέτρια άμυνα και η εντυπωσιακή ευστοχία του αντιπάλου αποτελούν συνθήκες ικανές να διαμορφώσουν το 56 πόντους παθητικό.

Η Παρί όμως ήταν διαβασμένη και στην άμυνά της. Το πλάνο ήταν ξεκάθαρο: Να φύγει η μπάλα από τα χέρια του Nunn. Πως?

  • Παγίδες από τον πιο κοντινό παίκτη (ακόμα και χωρίς screen)
  • Late traps από τη δυνατή πλευρά
  • Κατεύθυνση προς το δεξί του χέρι

Ο Nunn διαχειρίζεται μεγάλο όγκο προσπαθειών έχοντας τη μπάλα πολύ στα χέρια του. Και αυτός είναι λόγος για τον οποίο το σωστό διάβασμα από πλευράς του καθίσταται επιτακτικό.

Σε αρκετά ματς, συμπεριλαμβανομένου και του χθεσινού, δεν μπαίνει με διάθεση να προσαρμοστεί στην άμυνα που αντιμετωπίζει.

Οι παραπάνω είναι χαρακτηριστικές φάσεις που ο Nunn έπρεπε να σπάσει τη μπάλα, να μετακινήσει την άμυνα και να βρεθεί -νομοτελειακά- το ελεύθερο σουτ.

Συνολικά, όσο αντιφατικό και εάν ακούγεται, η άμυνα του Παναθηναϊκού στο 1ο μισό δεν ήταν τόσο κακή όσο το σκορ αναγράφει.

Ήταν όμως στο 3ο δεκάλεπτο.

3ο Δεκάλεπτο

Ο Αταμάν επιλέγει να τροποποιήσει λίγο την άμυνα, προσπαθώντας να οδηγήσει την Paris σε 2vs2 παιχνίδι (δηλαδή pick n roll του Shorts). Αυτό την οδήγησε σε ένα πιο «ορθολογικό» μπάσκετ, όπου όμως και πάλι ήταν κυριαρχική, καθώς η άμυνα των πράσινων στο pick n roll ήταν κακή.

Ο Shorts μπορεί λόγω αυτού να μοίρασε μόνο 4 ασσίστ στο δεύτερο μέρος, αλλά έβαλε 14 πόντους. Πήρε δηλαδή ό,τι του έδωσε η άμυνα.

Μια άμυνα νωχελική, που του επέτρεπε με ένα απλό early drag να πηγαίνει μέχρι μέσα. Παράλληλα, όταν αντιμετώπιζε δυναμικό hedge out (Σλούκα-Μήτογλου) πάσαρε σε σωστό timing στον ψηλό, δημιουργώντας αυτόματα φάση 3vs2 και ανισορροπία.

H Paris στο δεύτερο μισό ευστόχησε σε μόλις 5 τρίποντα, αλλά το pick n roll της λειτούργησε εξαιρετικά.

σ.σ. Η χρηση του Yurtseven είναι μάλλον παράλογη, δεδομένης της απουσίας του αλλά και του στιλ του ματς. Τα 3 λεπτά που παρέμεινε στο παρκέ είναι ενδεικτικά.

4ο Δεκάλεπτο

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η «αντίδραση» που βλέπουμε σε πολλά ματς όταν μια ομάδα είναι πίσω στο σκορ, δεν εξηγείται με κάποια μεταφυσική θεωρία. Συνήθως έχει να κάνει με την αλλαγή της τακτικής, την παραπάνω ενέργεια (σε μορφή hustling) και ίσως τη χαλάρωση του αντιπάλου.

Χθες, γίναμε μάρτυρες των δύο πρώτων.

Όταν ο Shorts είχε τη μπάλα στα τελευταία 5-6 δεύτερα, ο ΠΑΟ έστελνε late traps (ειδικά στο pick n roll). O Grant τον πίεζε στο κατέβασμα της μπάλας, καθυστερώντας την έναρξη της 5vs5 επίθεσης. Juancho και Osman μαρκάραν συχνά το χώρο του low post στις δράσεις μακριά από τη μπάλα. Αλλαγές μεταξύ guard (Σλούκα-Grant) και μεταξύ Osman – Juancho. Juancho στο 5 με Osman στο 4.

Για να γίνει πιο κατανοητό:

O Jantunen επιτίθεται στον Osman και ο Juancho τον περιμένει για βοήθεια στο low post. O Σλούκας μαρκάρει από μπροστά τον Cavaliere (παίκτης Juancho).

O Jantunen προσπαθεί να πάρει την εσωτερική. Επειδή η μόνη πάσα είναι στον Cavaliere, η διάταξη μένει ως είχε.

Τη στιγμή που γυρίζει όμως (και έχει γωνία πάσας στον Herrera), ο Σλούκας αμέσως αφήνει τον Cavaliere και πάει προς τον παίκτη του.

Ο Σλούκας έχει βγει στο close out και ο Juancho πηγαίνει στον Cavaliere, ολοκληρώνοντας υποδειγματικά την άμυνα.

Στην επίθεση

H μπάλα πέρασε αρκετά στα χέρια του Σλούκα με αποτέλεσμα ο Νunn να μην είναι πλέον ο initiator των set επιθέσεων, αλλά σε πολλές ο εκτελεστής. Και αυτή είναι μια εξαιρετική στρατηγική όταν ο Nunn δεν διαβάζει το παιχνίδι. Έτσι, οι αποστάσεις βελτιώθηκαν, η μπάλα γύρισε και βρέθηκαν ελεύθερα σουτ.

Λόγω της κατακόρυφης βελτίωσης στην άμυνα, ο ΠΑΟ μπόρεσε να τρέξει και στο transition. Το δεκάλεπτο έκλεισε 29-15, αλλά δεν ήταν αρκετό.

Η πυξίδα δείχνει… τη Real.

Το ματς που δίνει ελπίδες στον ΠΑΟ, ως προς τις υπαρκτές πιθανότητές του να βελτιώσει την εικόνα του στα πρώτα 3 δεκάλεπτα, είναι αυτό με τη Ρεάλ.

Kαι αυτό διότι ήταν «εκεί» σε όλο το παιχνίδι, τόσο αμυντικά όσο και επιθετικά.

Η κοινή βάση αυτών, όμως, είναι η ενέργεια και η συγκέντρωση.

Γιατί για να μπορέσεις να τροποποιήσεις το αρχικό πλάνο σου (που είναι η άμεση επίθεση μέσω του spread pick n roll) επιτιθέμενος με off ball actions, στοχεύοντας τις αδυναμίες του αντιπάλου (drop άμυνα Tavares, ύψος Campazzo) αλλά και να πιέζεις υποδειγματικά στα pick n roll (σπάζοντας τα screen), απαιτείται ενέργεια και συγκέντρωση.

Μιλώντας ειλικρινά, όπως συνηθίζει – καλώς ή κακώς – και ο προπονητής του ΠΑΟ, υπάρχει έλλειμα σε αυτά τα δύο, εγείροντας ερωτηματικά για τη συνέχεια.

Μια συνέχεια που δεν ξέρουμε σε τι κατάσταση θα βρει τον Lessort, έναν εκ των δύο βασικών διαστάσεων – point of emphasis της spread pick n roll επίθεσης, και αμυντικού πυλώνα.

Dance of Death

Ίσως το καλύτερο κομμάτι του δίσκου “Dance of Death” των Iron Maiden είναι το ομότιτλο. Ο καλύτερος story teller της metal, Bruce Dickinson, τελειώνει την παράξενη βόλτα του στο δάσος – όπου παγιδεύτηκε από απόκοσμα πλάσματα και χόρεψε μαζί τους – με το στίχο-υπόσχεση:

But I’ll never go dancing no more

Till I dance with the dead

O Παναθηναϊκός πρέπει να υποσχεθεί στον εαυτό του ότι η νοοτροπία του, αυτή που βρίσκεται στο τελευταίο black box, θα είναι πιο ολοκληρωμένη, σταματώντας τον «ρισκαδόρικο χορό της ασυνέπειας». Θα είναι, δηλαδή, όχι απλώς ομάδα με μέταλλο στην 4η περίοδο, αλλά ομάδα που σε πνίγει.

Επειδή όμως οι αυταπάτες συνήθως πέφτουν με κρότο, καλό θα είναι πατάμε στο έδαφος και να αναρωτηθούμε εάν πράγματι όχι μόνο μπορούν να τη δώσουν, αλλά και να κρατήσουν αυτή την υπόσχεση.

ΥΓ1. Το κουβεντολόι περί αντιπάλου στα play offs είναι λογικό αλλά λανθασμένο, διότι εμπεριέχει ηττοπάθεια και βιασύνη για το επόμενο βήμα, το οποίο είναι ρεαλιστικά θολό.

ΥΓ2. Επί του πιεστηρίου: Σάββατο απόγευμα, 29 Μαρτίου του 2025, ανακοινώνεται η 3ετής ανανέωση του καλύτερου παίκτη στην Ευρώπη, χωρίς NBA out.

Ο Kendrick Nunn θα συνεχίσει να είναι με κάθε βεβαιότητα πλέον ένας εκ των βασικότερων πυλώνων του κορμού του πρωταθλητή Ευρώπης Παναθηναϊκού.

Η δημιουργία τέτοιου κορμού είναι το σημαντικότερο ερέθισμα για να ατενίσει κανείς το μέλλον με δύο εκ των ισχυρότερων συναισθημάτων: Αισιοδοξία και ανυπομονησία.