Έστω ότι ο Παναθηναϊκός τοποθετείται σε ένα κουτί το οποίο και κλείνει ερμητικά.

Σύμφωνα με την κβαντική θεωρία, θα μπορούσαμε να περιγράψουμε το περιεχόμενο του κουτιού ταυτόχρονα ως μαχητικό ή ράθυμο. Κυρίαρχο ή μέτριο. Έτοιμο για πειστικές εμφανίσεις ή ρισκαδόρικο με αμφίβολο αποτέλεσμα.

Ποια από τις δυο ταυτόχρονες φύσεις του ισχύει;

Με τη χρήση πολύπλοκων μαθηματικών κυματοσυναρτήσεων (κατά τη μία εκ των κβαντικών θεωριών) η λύση θα προέκυπτε αν και μόνο αν η συνάρτηση κατέρρεε.

Μια πραγματική κυματοσυνάρτηση, όπως είχε περιγράψει στο διάσημο νοητικό του πείραμα σχεδόν ένα αιώνα πριν ο Σρέντιγκερ (όπου στο κουτί υπήρχε μια γάτα, ζωντανή και νεκρή ταυτόχρονα), θα κατέρρεε -δίνοντάς μας μια εκ των δύο λύσεων- κατόπιν παρατήρησης.

Στη δική μας περίπτωση, την λύση την δίνει η πίεση.  

Διότι η ύπαρξη της πίεσης – αντίστοιχα με την παρατήρηση – είναι αυτή που κάνει την κυματοσυνάρτηση του Παναθηναϊκού να δίνει τις τιμές της μαχητικότητας, της κυριαρχίας και των πειστικών εμφανίσεων.

Των εφοδίων που απαραιτήτως χρειάζεται για να προχωρήσει δηλαδή, υπερπηδώντας το διόλου ευκαταφρόνητο εμπόδιο της Anadolu Efes, την ομάδα με την οποία ο Έργκιν Άταμαν πήγε στην Γη της Επαγγελίας.

Ο Παναθηναϊκός εμφανίζει λοιπόν αυτή τη διττή φύση, η οποία όμως μοιάζει να αποκωδικοποιείται.

Πριν το ματς στην πόλη με τα κότερα και μετά από αυτό με την Paris, με το σύνηθες ειλικρινές και πομπώδες του ύφος, ο προπονητής των πρασίνων έκανε λόγο για κακή νοοτροπία ομάδας, που θυμίζει σύνολο βετεράνων, λίγο μπλαζέ, χωρίς τσαγανό και σπιρτάδα.

Μια νοοτροπία που θα μας αφήσει εκτός final 4, όπως έσπευσε να τονίσει και μετά το τελευταίο ματς της κανονικής περιόδου με τον Ερυθρό Αστέρα.

Μονακό και Ερυθρός ως οι δύο φύσεις του

Ο Παναθηναϊκός ταξίδεψε, λοιπόν, στο Μονακό με ένα «πρέπει» στην πλάτη του.

Δηλαδή με πίεση.

Και αυτό δεν είναι δύσκολο να το ερμηνεύσει κανείς αν προσθέσει τα λόγια του κόουτς, τη βαθμολογία (που απαιτούσε τουλάχιστον μια νίκη στα τελευταία δύο ματς, ώστε να παρθεί το πλεονέκτημα έδρας) και το εγγενές έξτρα κίνητρο ελέω ενός ντέρμπι με ομάδα βεληνεκούς των Μονεγάσκων.

Δεν προκαλεί καμία εντύπωση, λοιπόν, ότι η ομάδα ανταποκρίθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Η ανάλυση του αγώνα είναι εκείνη που θα καταδείξει ποιος ήταν ο τρόπος αυτός.

To παιχνίδι στο Μονακό

Το συγκεκριμένο ματσάρισμα εμπεριείχε μια a priori παραπάνω δυσκολία, η οποία δεν ήταν άλλη από εκείνη του Theis.

Ο Γερμανός είναι ο πιο ολοκληρωμένος ψηλός, διαθέτοντας άρτια τεχνική, εξαιρετικές τοποθετήσεις, δυνατότητα να «στρετσάρει» το γήπεδο (σουτ 3 πόντων), παιχνίδι με πλάτη στο καλάθι, πλήρες πακέτο στο pick n roll, αλλά και την ικανότητα να διαβάζει καταστάσεις-άμυνες πασάροντας σωστά και δημιουργώντας από μέσα προς τα έξω.

Θα ήταν, μάλλον, στη σφαίρα κάποιας μπασκετικής φαντασίας να περιμένουμε ότι δεν θα αποτελέσει παράγοντα, ειδικά με τη δεδομένη έλλειψη του Lessort. Έγραψε 18 πόντους και 7 ριμπάουντ σε 23.34′ συμμετοχής.

Ωστόσο, δεν ήταν κυρίαρχος ούτε και παράγοντας ικανός ώστε η Μονακό να διεκδικήσει σοβαρά τη νίκη. Και αυτή είναι μια πρώτη νίκη της τακτικής των πρασίνων η οποία ήρθε με ένα συνδυασμό άμυνας και επίθεσης.

Άμυνας γιατί αντιμετώπισε τον καλύτερο δημιουργό – και floor general – Mike James, περιορίζοντάς τον σε 6 πόντους (1/8 2ποντα και 1/6 3ποντα).

Και αυτό δεν είναι καθόλου άσχετο με τον Theis διότι δεν είμαστε στην εποχή του Shaquille O’Neal, αλλά ενός ψηλού, που όπως και όλοι οι άλλοι πρέπει να αποτελούν τμήμα της υπόλοιπης επίθεσης χωρίς να είναι αποκομμένος.

κύριε Jerian Grant, τα λόγια έχουν στερέψει. Πίεση στη μπάλα, ενεργά χέρια στις γραμμές της πάσας, εξαιρετικά σπασίματα των screen, lock down άμυνα στο 1vs1, βοήθειες και recover.

Αλλά και επίθεσης, διότι οι χειριστές, είτε ήταν ο Nunn είτε ο Osman είτε ο Grant, δεν φοβήθηκαν να παίξουν pick n roll απέναντι στον Theis, τιμωρώντας την drop άμυνα και ενίοτε τις αλλαγές.

Αυτές, ο στοχευμένος συνδυασμός επίθεσης-άμυνας ώστε να περιοριστεί από τη μια και να εκτεθεί από την άλλη ένας κυρίαρχος παίκτης, είναι συνθήκες που πρέπει να κρατήσουμε και για τα playoff, εκεί δηλαδή που θα έρθει ο Vincent Poirier.

Ερχόμαστε, λοιπόν, σε ένα επόμενο στοιχείο. Στη χρήση του Cedi Osman και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής.

Είναι ένα πράγμα τα συνολικά touches και το usage και είναι άλλο το πώς θα προκύψουν αυτά. O Ataman τον τοποθέτησε στην αδύνατη πλευρά, δίνοντάς του τη δυνατότητα μετά από ένα πρώτο pick n roll, να πάρει τη μπάλα πάνω στην κίνηση και να εκτελέσει ένα δεύτερο pick n roll, όπως φαίνεται από στο ακόλουθο παράδειγμα.

Με μια αρχική διάταξη horns, ο Grant παίρνει το 1ο pick (στο δεξί του χέρι) με τον Μήτογλου και ταυτόχρονα ο Gabriel πηγαίνει προς την πλευρά του Osman. Η μπάλα περνά από τη δυνατή στην αδύνατη πλευρά, ο Osman εκμεταλλεύεται την έκρηξή του, το screen του Gabriel αλλά και το γεγονός της αρχικής αντίθετης κίνησης του James (προϊόν της μεταφοράς της μπάλας από τη μια πλευρά στην άλλη) παίζοντας υποδειγματικά ένα 2vs2 pick n roll πάνω στην Theis.

Ο Σπανούλης αποφασίζει να ρίξει στη μάχη τον Jaideh, θεωρώντας ότι το μέγεθος και όγκος του θα βοηθήσουν ειδικά στο μπροστά μέρος. Όμως, εάν χτυπήθηκε ο Theis, ο Jaideh σίγουρα δεν θα αποτελούσε πρόβλημα για τα guard του ΠΑΟ.

Γενικά, όταν βλέπουμε στο 5 vs 5 τα pick n roll να παίζονται μετά από ένα αρχικό off ball screen στο χειριστή που θα τα εκτελέσει, αντί για ένα στατικό απλό pick στην αρχή της επίθεσης, τότε είναι μέρα που η επίθεση θα δουλέψει πολύ καλύτερα.

Ο Νunn βγαίνει από stagger screen (1ο με Osman ώστε να ανοιχτεί και 2ο με Gabriel ώστε να ρολάρει), πετυχαίνει το separation από τον Nick και πηγαίνει μέχρι μέσα εναντίον του Jaideh.

Πρέπει να γίνει σαφές ότι ο ΠΑΟ ανεξαρτήτως αντιπάλου προσπαθεί να παίξει το ίδιο μπάσκετ μέσω της spread pick n roll επίθεσης. Δεν προσαρμόζεται, αλλά προσπαθεί να κυριαρχήσει, γιατί με αυτά τα guard μπορεί να το κάνει.

Ο Σπανούλης απεναντίας ακολούθησε μια διαφορετική τακτική.

Ξεκίνησε το ματς μην πασάροντας ή τρέχοντας πολλά pick n roll με τον Theis. Η λογική σε αυτό έγκειται στο ότι θεωρούσε πως το πλεονέκτημα που θα αποκόμιζε εναντίον του Μήτογλου (αργά πόδια) θα ήταν μεγαλύτερο από αυτό του Theis με τον Gabriel.

Συνολικά ο Έλληνας ψηλός είχε καλή παρουσία, με σωστές τοποθετήσεις, δυναμικά hedge out (στην πλειοψηφία των οποίων εκτελούσε σωστά και το recover) και σημαντική βοήθεια στο ριμπάουντ είτε ήταν αυτός που το έπαιρνε είτε όχι. Στην επίθεση βοήθησε αρκετά στο spacing όντας τοποθετημένος στις 45 μοίρες.

Εδώ, όμως, πρέπει να αναφερθούμε και σε κάτι ακόμα.

Ο Μήτογλου, όταν βρίσκεται με τον Juancho στο παρκέ, παίζει ως πεντάρι. Το πως «στρετσάρει» το γήπεδο είναι λίγο πολύ γνωστό (η κατακόρυφη άνοδος στην απόδοσή του με 56,2% 3ποντο και 65,7% 2ποντο στα τελευταία 8 ματς της RS είναι εξαιρετικά σημαντική). Αυτό που πέρασε πιο απαρατήρητο, όμως, είναι ότι ο Αταμάν άρχισε να τον τροφοδοτεί και στο low post.

Και αυτό συμβαίνει γιατί τον εμπιστεύεται ξανά, αλλά και γιατί η ανάγκη για paint touches στην επίθεση του ΠΑΟ είναι τεράστια.  

Η μπάλα ακουμπάει στον Μήτογλου ώστε να ποστάρει τον Diallo, η άμυνα προσπαθεί να προσαρμοστεί με βοήθειες από την αδύνατη αλλά ο Juancho κόβει σωστά από τον κεντρικό διάδρομο και ο Ντίνος γίνεται δημιουργός.

Αυτή η δημιουργία είναι ο ένας εκ των λόγων που είναι τόσο απαραίτητη η ύπαρξη ενός ψηλού που μπορεί να γυρίσει με πλάτη στο καλάθι τελειώνοντας φάσεις. Διότι αυτό θα δημιουργήσει το ντόμινο των βοηθειών από την άμυνα και νομοτελειακά θα βρεθεί είτε ελεύθερος σουτέρ (τα ποσοστά στο τρίποντο αυξάνονται μέσω της δημιουργίας από μέσα προς τα έξω) είτε κάποιος cutter όπως εδώ.

Συγκεκριμένα στην επίθεση του Παναθηναϊκού, η ύπαρξη ενός τέτοιου ψηλού είναι θεμελιώδης, διότι χωρίς αυτή, στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα guard του. Και δεν είναι μόνο ότι χάνεται η μία εκ των δυο βασικών διαστάσεων της spread pick n roll επίθεσής του, αλλά και ότι η άμυνα προσαρμόζεται ευκολότερα πάνω τους χειριστές του όταν δεν υπάρχει κάποιο point of emphasis χαμηλά.

Εάν δεν έχει χτυπήσει κάποιο χαρμόσυνο καμπανάκι ακόμα, ας γίνει «λιανό» τώρα.

Omer Yurtseven

O Σπανούλης αρχίζει και πιέζει τον Nunn στο τέλος του 1ου ημιχρόνου με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που προσπάθησε να τον περιορίσει και η Paris, δηλαδή, με βοήθειες ακόμα και από τον κοντινότερο παίκτη (ντουμπλάρισμα και jump to the ball), τις οποίες ο Nunn δεν διάβασε σωστά σε πολλές φάσεις.

Η Μονακό φέρνει στην κατοχή ένα παιχνίδι 17 πόντων και ο ΠΑΟ δεν βάζει το τόπι στο διχτάκι για σχεδόν 5 αγωνιστικά λεπτά.

Εκεί, ο Αταμάν συνειδητοποιεί το πρόβλημα που υπάρχει στη δημιουργία αλλά και στο μονοδιάστατο τρόπο που επιτίθεται η ομάδα, ρίχνοντας στο παρκέ Brown, Σλούκα και Yurtseven.

O ψηλός του Παναθηναϊκού, με τις γνωστές αμυντικές του αδυναμίες (αργά πόδια), είναι απαραίτητος για τη συνέχεια.

Τα δυναμικά screen, τα σωστά βυθίσματα στη ρακέτα (με δυνατότητα να πάρει τη μπάλα με πλάτη ή above the rim), τα γλυκά τελειώματά του στο ζωγραφιστό, δηλαδή όλα αυτά που έκανε και στο Μονακό, είναι τα στοιχεία που μερικώς μπορούν να δώσουν πίσω τα στοιχεία της επίθεσης του ΠΑΟ με τον Lessort.

Και ας μη γελιόμαστε, το δισυπόστατο της spread επίθεσης είναι ζωτικής σημασίας να επιστρέψει – έστω και μερικώς – ενόψει Efes.

Στο 4ο δεκάλεπτο ο Juancho έδωσε μια παραπάνω ευελιξία στην άμυνα των πρασίνων, διότι έπαιζε αλλαγές στα screen μαρκάροντας στην ίδια φάση δυο διαφορετικά guard στην περιφέρεια, ενώ ταυτόχρονα βοηθούσε και στο ριμπάουντ.

Ο Σπανούλης προσπάθησε να χτυπήσει το Σλούκα-Yurtseven (το οποίο και κατάφερε είτε άμεσα είτε λόγω κακής επικοινωνίας στις βοήθειες της αδύνατης πλευράς (σ.σ. ο Yurtseven στάθηκε πολύ καλά και αμυντικά, ειδικά στο rim protection).

Σημειώσεις

Τα ανδραγαθήματα του Nunn δεν θα μπορούσαν απλώς να «στριμωχτούν» στην παραπάνω ανάλυση.

Και κάποια πράγματα δεν χρήζουν ανάλυσης, διότι είναι απλά, ξεκάθαρα και ευδιάκριτα.

Όταν ο Kendrick Nunn είναι σε βραδιά όπως αυτή, είναι ασταμάτητος και ναι, όπως γραφικά αναφέρεται, μπορεί να πάρει ένα παιχνίδι «μόνος» του.

Από την άλλη, αν και ο αρχηγός του Παναθηναϊκού βοήθησε πολύ στην 4η περίοδο (όπως και σχεδόν πάντα, οργανώνοντας το παιχνίδι, μοιράζοντας τη μπάλα σωστά και δίνοντας μια παραπάνω διάσταση στο pick n roll) πρέπει να ανέβει, και θα ανέβει. Η γλώσσα του σώματός του είναι αυτή της μερικής συντήρησης. Και σύντομα… δεν θα είναι. Το πόσο μπορεί να ανέβει μέλλει να φανεί.

Ένα από τα σημεία προσοχής πρέπει να είναι η άμυνα της αδύνατης πλευράς (και ενόψει Efes). Ο Σπανούλης σε κάποιες φάσεις υπερφόρτωνε τη δυνατή πλευρά, τοποθετώντας μόνο ένα παίκτη στην αδύνατη (σουτέρ), με αποτέλεσμα μετά το pick n roll να βρίσκεται εύκολα ελεύθερο σουτ.

Χαρακτηριστική φάση η παρακάτω:

Συνολικά, η εμφάνιση ήταν κυριαρχική με τον Αταμάν να πραγματοποιεί ένα από τα καλύτερα κοουτσαρίσματά του τόσο πριν όσο και εντός του παιχνιδιού, κάνοντας ξεκάθαρο outcoaching στον Σπανούλη.

Ο Ερυθρός

Η σε βάθος ανάλυση είναι περιττή.

Το τελευταίο παιχνίδι της κανονικής περιόδου ήταν από αυτά που η εκλιπούσα πίεση έκανε τον ΠΑΟ να είναι περίπου όπως στα παιχνίδια με τον Ολυμπιακό, Μακάμπι, Άλμπα και Παρί.

Δηλαδή απρόσεκτος και ράθυμος αμυντικά, με μια περιφερειακή άμυνα να καταρρέει σε πολλές περιπτώσεις και ένα Ερυθρό να σουτάρει με 55% στο τρίποντο μέχρι και λίγο πριν το τέλος του αγώνα.

Μπορεί η πίεση να έλλειπε, αλλά ο εγωισμός ήταν και πάλι εκεί, αποτελώντας το καύσιμο της χθεσινής νίκης στην παράταση και δείχνοντας εμφατικά – για ακόμη μια φορά – τα mentals της ομάδας.

Στο θεατή, πλέον, υπάρχει αυτή η υφέρπουσα αίσθηση ότι ο Παναθηναϊκός «τώρα θα αντιδράσει». Όταν υπάρχει αυτή η αίσθηση, η ομάδα είναι στη δεύτερη λύση της κυματοσυνάρτησης. Αυτή της ραθυμίας, της μη συγκέντρωσης και των λαθών.

Αυτή που ο προπονητής της απεχθάνεται με όλο του το «είναι», προσπαθώντας μανιωδώς – και ολόσωστα – να αποτινάξει πριν τα playoff.

Αντί επιλόγου …Efes

H πρώην ομάδα του Έργκιν Άταμαν είναι πλέον η αντίπαλος του ΠΑΟ στα playoff.

Πρόκειται για ένα σύνολο αθλητικό, σε καλό momentum, με μέγεθος, εμπειρία και μπόλικο ταλέντο.

Έτσι υπάρχει μια μεμψιμοιρία από τμήμα των φιλάθλων, κατηγορώντας τα άστρα, την τύχη και άλλα μεταφυσικά για το ότι η Efes βρέθηκε στο δρόμο.

Και αυτό είναι λάθος, τόσο αιτιοκρατικά όσο και αγωνιστικά.

Διότι πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι, από τη μια υπάρχει μια αιτιοκρατία στο ότι η συγκεκριμένη ομάδα βρέθηκε στην 6η θέση και δεν είναι άλλη από το ότι έκανε εξαιρετικό finish. Επομένως, παρατηρείται το σφάλμα του κυκλικού επιχειρήματος. Η ατυχία δεν έγκειται στο ότι είναι φορμαρισμένη. Για την ακρίβεια δεν υπάρχει ατυχία. Και αυτό γιατί επειδή ακριβώς είναι φορμαρισμένοι βρεθήκαν στην 6η θέση και αντιμέτωποι με τον 3ο Παναθηναϊκό.

Η Μπάγερν, που ήταν η επιθυμητή πιθανή αντίπαλος για πολλούς, βρέθηκε στην 9η θέση (όπως και ο Ερυθρός στη 10η) ελέω δικών της αποτελεσμάτων.

Και από την άλλη, αγωνιστικά η Efes είναι μια ομάδα που κουμπώνει με τους πράσινους, παίζει με χειριστές και pick n roll σε spread επίθεση, σε ένα παιχνίδι που απορρέει εν πολλοίς από τους Larkin, Thompson και Bryant. Έχει paint touches (τελειώνοντας φάσεις στο ζωγραφιστό περισσότερο από τις πιο πολλές ομάδες) και σουτάρει εξαιρετικά από τις γωνίες, ενώ είναι 1η σε Offensive Rating αυτή τη στιγμή (περισσότερα για αυτό προσεχώς).

Συνολικά, ταιριάζει στον ΠΑΟ καλύτερα από την Paris για παράδειγμα.

Προς αποφυγή παρεξηγήσεων θα είναι μια πολύ δύσκολη σειρά. Ο Παναθηναϊκός όμως, η νυν ομάδα του Ergin Ataman, μπαίνει ως το φαβορί.

Όχι επειδή είναι 3η, αλλά επειδή είναι καλύτερη ομάδα και έχει το πλεονέκτημα έδρας.

Υ.Γ.1. Το αφήγημα της κβαντικής θεωρίας, με παράγοντα λύσης την πίεση, η Efes ως αντίπαλος το εξυπηρετεί. Όπως και οι τελευταίες δηλώσεις-καμπανάκι του προπονητή.

Y.Γ.2. Ο Παναθηναϊκός, μέχρι και το βράδυ της 22ης Απριλίου, δεν θα ξέρουμε σε ποια εκ των δύο φύσεών του θα βρίσκεται. Θα είναι ταυτόχρονα και οι δυο. Η μια μονάχα εκ των δύο, όμως, θα επιβεβαιώσει – πιθανότατα – ότι είναι το φαβορί.

Υ.Γ.3. Παίκτες με ταλέντο που ταιριάζουν στη φιλοσοφία του προπονητή, είναι ελίτ στη θέση τους και βοηθούν στα αποδυτήρια, είναι ευχής έργο να αποτελούν τμήμα του κορμού μια ομάδας. Γιατί είναι συνθήκες επιτυχίας. Και ο Όσμαν πλέον είναι τμήμα αυτής της υπέροχης συνθήκης για την επόμενη διετία.

Υ.Γ.4. Playoff time. Η μπασκετικότερη του έτους.