NBA Europe, Ευρωλίγκα, “θέλω να παίξω κι εγώ”

Όταν ξεκίνησα να βλέπω μπάσκετ υπήρχαν τριών βαθμίδων Κύπελλα στην Ευρώπη. Πρωταθλητριών όπου έπαιζαν οι πρωταθλητές των χωρών, Κυπελλούχων όπου έπαιζαν οι Κυπελλούχοι και Κόρατς όπου έπαιζαν ο Replay Ηρακλής, το Περιστέρι ΝΙΚΑΣ και ο Chipita Πανιώνιος.

Those were the times, ελληνικό πρωτάθλημα το καλύτερο στην Ευρώπη, Σημιτικό ΠΑΣΟΚ, Λαλιώταρος και πάει λέγοντας. Χρήμα δηλαδή. Δικό μας, ξένο, δεν είχε σημασία. Λεφτά υπήρχαν.

Σε μία φάση για έναν σχεδόν απροσδιόριστο στο τότε ευρύ κοινό λόγο, εκεί στις αρχές του αιώνα σκάει ένα ‘’αντάρτικο’’ από ένα γκρουπ ομάδων. Όταν λέμε αντάρτικο πρέπει να εξηγηθεί οτι εκείνο τον καιρό υπήρχε one ring to rule them all όσον αφορά τις τύχες του εκτός ΝΒΑ μπάσκετ παγκοσμίως, η FIBA. Υπήρχε κανονικό μονοπώλιο.

Έλα μου όμως που οι ίδιες οι ομάδες αποφάσισαν να πουν ένα ηχηρό “POWER TO THE PEOPLE” θέλοντας να εξηγήσουν στη FIBA οτι αυτές είναι το μπάσκετ και όχι οι απανταχού γραφειοκράτες της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Μέχρι εδώ όλα καλά.

Το αποτέλεσμα ήταν το αναμενόμενο. Σχίσμα στο εδώ μπάσκετ, με τον τραγέλαφο της ταυτόχρονης ύπαρξης δύο ανώτατων Ευρωπαϊκών διοργανώσεων, με δύο Πρωταθλητές Ευρώπης. Το θέμα είναι πως μέσα στη φαινομενική γελοιότητά της η όλη ιστορία δε μπορούσε να γίνει αλλιώς. Όταν κάνεις κάτι που έχει σκοπό την αποκόλληση από το πρότερο περιβάλλον και τη δημιουργία ενός (καλύτερου) νέου, πρέπει να σπάσεις αβγά.

Και κάπου εδώ αρχίζει και φαίνεται ξανά η σημασία που έχει το context στα πράγματα.

Η διοργάνωση που γνωρίζουμε τώρα ως Ευρωλίγκα καταφέρνει να πάρει μαζί της αρκετά powerhouses του Ευρωπαϊκού μπάσκετ, με πρωτοσταντούντες τους Ισπανούς που φέρνουν 3 ομάδες (!) ως ιδρυτικά μέλη της διοργάνωσης, Ρεάλ, Μπάρτσα και Μπασκόνια. Παρόλα αυτά η FIBA έχει καταφέρει να κρατήσει 3 ιστορικές ομάδες, ΤΣΣΚΑ, Μακάμπι και Παναθηναϊκό.

Αν το δούμε τώρα μετά απο το πέρας τόσων χρόνων, υπήρχε ισορροπία μεταξύ των δύο διοργανώσεων στο θέμα “κύρους” των ομάδων που είχε η καθεμία. Σκεφτείτε, Ρεάλ – Μπάρτσα – Ολυμπιακός – Κίντερ από τη μία, ΤΣΣΚΑ – Παναθηναϊκός – Μακάμπι – Εφές από την άλλη. Το αναφέρω γιατί θέλω να καταδείξω οτι η ίδια η FIBA φταίει που κατάφερε και έχασε από τα χέρια της αυτές τις ομάδες. Μιλάμε στην τελική για τις ομάδες που από τις επόμενες 23 διοργανώσεις της Ευρωλίγκας κατέκτησαν τις 13.

Οπότε όπως πλέον μπορούμε πολύ ευκολα να συμπεράνουμε, το φταίξιμο ανήκει στη FIBA που δε μπόρεσε να διαφυλάξει το προϊόν της, όπως επίσης και να προσφέρει ένα βιώσιμο πλάνο για το μέλλον του Ευρωπαϊκού μπάσκετ.

Η Ευρωλίγκα πρόσφερε ένα πλάνο το οποίο μέσα σε μια μόλις χρονιά κατάφερε να την καταστήσει ως τη φυσική συνέχεια του Κυπέλλου Πρωταθλητριών της FIBA!

Να πούμε εδώ ακόμη ένα μπράβο στη FIBA, μοναδική περίπτωση fumble, ήθελε προσπάθεια.

Το ζήτημα όμως τώρα είναι άλλο – και είναι το πιο σημαντικό απ’ όλα. Τα λεφτά.

Εικάζω πως η νέα “ομοσπονδία” ομάδων που λέγεται EuroLeague υποσχέθηκε αυξημένα έσοδα στους συμμετέχοντες και για χάρη της κουβέντας να δεχτώ οτι τα πήραν. Την ίδια στιγμή όμως βλέπουμε πως τα λεφτά που βγάζουν οι ομάδες μέσα απο τη διαδικασία της Ευρωλίγκας είναι αστεία. Αστεία όμως σε σύγκριση με τί;

Αν τοποθετήσουμε την Ευρωλίγκα ως τη δεύτερη τη τάξει πανευρωπαϊκή διοργάνωση συλλόγων μετά το Champions League του ποδοσφαίρου και στο ίδιο επίσης στάτους σε επίπεδα παγκόσμιου μπάσκετ μετά το ΝΒΑ, θα δούμε πως οι συγκρίσεις στα οικονομικά οφέλη είναι για να γελάς. Από την άλλη βέβαια ίσως είναι και λογικό βάσει του ενδιαφέροντος που προκαλούν οι συγκεκριμένες διοργανώσεις.

Μια παρένθεση εδώ.

Το ΝΒΑ και το WNBA είναι οι δύο κορυφαίες διοργανώσεις επαγγελματικού μπάσκετ στις ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή όμως οι διαφορές στα χρήματα που κινούνται στις δύο λίγκες είναι χαοτικές. Αυτό φυσικά απορρέει από το ενδιαφέρον που δείχνει το κοινό στο εκάστοτε “προϊόν”.

Έτσι πάει γενικά όμως. Όταν αναρωτιόμαστε γιατί ένας ποδοσφαιριστής ή μπασκετμπολίστας αμείβεται με εκατομμύρια, πρέπει να σκεφτούμε το πόσα “φέρνει πίσω” ( ή τουλάχιστον πόσα έχει εκτιμηθεί οτι μπορεί να φέρει πίσω) ο ίδιος με την αγωνιστική του παρουσία στην ομάδα. Μπορεί πχ ο Ναν να πήρε 4,5m αλλά η παρουσία του και μόνο διασφαλίζει ένα σταθερά καλό αγωνιστικό στάτους που θα φέρει εισιτήρια στο γήπεδο, πωλήσεις από φανέλες, διαφήμιση κλπ.

Κλείσιμο παρένθεσης.

Η αλήθεια είναι πως κατά της διάρκεια των τελευταίων 25 χρόνων της Ευρωλίγκας δημιουργήθηκαν κάποιες απορίες. Μία εξ αυτών είναι το γιατί άνθρωποι όπως οι οικογένειες Γιαννακόπουλου και Αγγελόπουλου, οι ιδιοκτήτες των Μακάμπι, ΤΣΣΚΑ Μόσχας, Ολύμπια Μιλάνο, Μονακό κοκ έβαζαν (πολλά) χρήματα με την ανταποδοτικότητα να τείνει στο μηδέν.

Όπως γίνεται κατανοητό αυτό το μοντέλο δε μπορεί να είναι βιώσιμο. Πχ. στο ποδόσφαιρο βγάζει και παραβγάζει νόημα να είσαι ιδιοκτήτης ομάδας λόγω των χρημάτων που προσφέρουν οι ευρωπαϊκές διοργανώσεις, εν πλήρη αντιθέσει με το ευρωπαϊκό μπάσκετ.

Και κάπου εδώ το ΝΒΑ αρχίζει και μυρίζει αίμα(;) και σε συνεργασία με τη FIBA που καιροφυλακτεί χρόνια ρίχνει την ιδέα για το NBA Europe.

Γενικά έχω απεριόριστο σεβασμό στον τρόπου που λειτουργεί ο αμερικανικός αθλητισμός. Θεωρώ πως είναι από τα καλύτερα “συστήματα” που υπάρχουν στον κόσμο, εξασφαλίζοντας ταυτοχρόνως τη συνέχεια, την ευημερία και την εξέλιξη των όσων βρίσκονται εντός του. Το πιο απίστευτο απ’ όλα στη συγκεκριμένη φάση είναι ότι στην καρδιά της πιο καπιταλιστικής κοινωνίας του κόσμου έχει υπάρξει η ευελιξία να δημιουργηθεί ένα σύστημα με βαθιά σοσιαλιστικές αρχές που προσβλέπει στο συλλογικό καλό.

Παρόλα αυτά όμως δε μπορώ να μην αναγνωρίσω την ταυτόχρονη παραγνώριση του context όσον αφορα το συλλογικό αθλητισμό που υπάρχει εκτός των ΗΠΑ. Αυτά που ακούγονται για το ΝΒΑ Europe καταδεικνύουν του λόγου το αληθές.

Ας το πάρουμε απ’ την αρχή.

Η ανάγκη που προκύπτει για εισροή χρήματος οδήγησε την Ευρωλίγκα να φέρει ομάδα απο το Ντουμπάι με τη δημιουργία μιας ομάδας που σκάει από το πουθενά με μόνο άρμα τα λεφτά που μπορεί να διαθέσει. Εικάζω πως η Ευρωλίγκα είχε μάθει για τις προθέσεις του ΝΒΑ και προσπάθησε να βρει χρήμα από εκεί που υπάρχουν λεφτόδεντρα.

Ας σκεφτούμε τώρα το εξής. Η κοινότητα που ασχολείται ενδελεχώς με το μπάσκετ στην Ευρώπη διέπεται από έναν ιδιάζοντα συντηρητισμό, κάτι που γενικά είναι χαρακτηριστικό του Ευρωπαϊκού context σε επίπεδα αντιδράσεων έναντι πάσης φύσεως “νεοτερισμών”.

Τα γνωστά και ως καινά δαιμόνια για να μην ξεχνιόμαστε.

Στην είδηση για είσοδο ομάδα από το Ντουμπάι οι αντιδράσεις στο μεγαλύτερο μέρος του συνόλου που λέμε ήταν από αρνητικές μέχρι υστερικές στο όνομα μιας τύπου διάβρωσης της όποιας “αγνότητας” υπάρχει στο κεφάλι του καθενός εξ αυτών για το άθλημα.

Οπότε η σκέψη που γεννάται είναι αναπόφευκτη. Αν υπήρξε τέτοια αντίδραση στην εισαγωγή ΜΙΑΣ τέτοιας ομάδας στην κεντρική σκηνή του αθλήματος, τότε τί θα συμβεί όταν δούμε μια πληθώρα εισροής τέτοιων; Το ερώτημα είναι ρητορικό.

Από την άλλη όμως το ΝΒΑ δε φαίνεται να ενδιαφέρεται για τους ευρωπαίους purists, αντιθέτως φαίνεται να στοχεύει σε αγορές που το εδώ μπάσκετ δε μπόρεσε ποτέ να τις κάνει να ασχοληθούν με αυτό.

Υπάρχουν λόγοι όμως που έχει συμβεί αυτό μέσα στα χρόνια.

Το Sky Sports στην Αγγλία έχει κανάλι για NFL, για Cricket, ΓΙΑ GOLF (γκολφ ναι) και F1. Για μπάσκετ όμως δεν έχει. Η μόνη ενασχόληση με το μπάσκετ είναι μια εκπομπή κατά τη διαρκεια των Τελικών του ΝΒΑ, συν κάτι ράντομ χιουμοριστικούς αγώνες της British Basketball League.

Στη Γερμανία προτιμούν να δουν Χάντμπολ (ποτέ δεν κατάλαβα πόσα βήματα μπορεί να κάνει κάποιος με τη μπάλα στα χέρια, γιατί υπάρχει τερματοφύλακας αφού το 90% πάει μέσα κλπ). Αυτό από μόνο του λέει ότι χρειάζεται να ξέρεις.

Στη Γαλλία τώρα έιναι λίγο ιδιαίτερη η φάση. Η κουλτούρα τους σε σχέση με το άθλημα τείνει περισσότερο προς το ΝΒΑ παρά στην Ευρώπη, ως αποτέλεσμα της υπάρξης πολλών παιχτών τους απέναντι. Στην πραγματικότητα η Γαλλία είναι η μοναδική αγορά που το NBA μπορεί όντως να πετύχει κάτι, κυρίως λόγω του familiarity που υπάρχει στην τοπική κοινωνία με την αμερικανική λίγκα.

Από την άλλη υπάρχει το ευρωπαϊκό πλαίσιο των εδώ συλλόγων αυτό καθεαυτό.

Η προσκόλληση των εδώ οπαδών στις ομάδες τους δεν έχει καμία σχέση με αυτό που συμβαίνει στο ΝΒΑ. Δεν ξέρω το πόσο γίνεται αντιληπτό οτι η πλειοψηφία των εδώ ασχολούμενων με το μπάσκετ το κάνει επειδή πολύ απλά παίζει η ομάδα τους στην όποια λίγκα.

Είναι πολύ σπάνιο να ακούσεις ιαχές “MVP MVP” ή εκτεταμένα χειροκροτήματα για παίχτη αντίπαλης ομάδας απο το κοινό της γηπεδούχου, είναι απλά διαφορετική φάση.

Οπότε έχοντας πει όλα αυτά καταλήγω στο εξής συμπέρασμα.

Η δημιουργία ενός ΝΒΑ Europe που θα μπορέσει να προκαλέσει ουσιαστικό σχίσμα στο Ευρωπαϊκό μπάσκετ δε μπορεί να συμβεί μόνο με τη συμμετοχή της Ρεάλ της Μπαρτσελόνα και άλλων δέκα ‘’Dubai BC’’, αλλά θα χρειαστεί πολλά περισσότερα Ευρωπαϊκά powerhouses όπως τους Παναθηναϊκό, Ολυμπιακό και γενικότερα ομάδες που θα φέρουν την απαιτούμενη ‘’τεχνογνωσία’’ μαζί τους. Τα σκέτα λεφτά δεν αρκούν.

Το θέμα εδώ τώρα είναι πως το ΝΒΑ έχει χρήματα, δεν είμαι πολύ σίγουρος όμως για το πόσα είναι διατεθειμένο να σπάσει σε μια λίγκα με Ρεάλ, Μπάρτσα και δέκα ράντομ καινούριες.

Κάπου εδώ έρχονται οι πονηρούληδες της FIBA.

Στα μάτια μου η FIBA συμπεριφέρεται εδώ και πολλά χρόνια σαν ένα παιδί που του πήρε κάποιος το παιχνίδι του, η εισαγωγή των “παραθύρων” των Εθνικών ομάδων είναι η πιο “τέτοια” κίνηση που μπορείς να φανταστείς.

Η αλήθεια είναι οτι το φιλέτο των παιχτών υπάρχει στην Ευρωλίγκα και η FIBA κάνει ότι περνάει από το χέρι της να επωφεληθεί από τη λάμψη αυτών των παιχτών με ενδεχόμενες συμμετοχές στις Εθνικές. Κοινώς, προσπαθεί εν έτει 2025 να τους χτυπήσει στο φιλότιμο.

Το οτι “τα γήπεδα γεμίζουν” και οτι “του κόσμου του αρέσει να βλέπει τις Εθνικές του” κλπ είναι χαμηλού επιπέδου επιχειρήματα που στοχεύουν στο θυμικό. Τί να πει δηλαδή και η Ζαλγκίρις με τα 17 συνεχόμενα sold out, το ΟΑΚΑ κλπ.

Ως εκ τούτου υπάρχει κάτι που βρωμάει στην ατμόσφαιρα ως προς τις πραγματικές φιλοδοξίες του ΝΒΑ για τη δημιουργία λίγκας που θα μπει σφήνα στην Ευρωλίγκα προσπαθώντας να κάνει κάτι αντίστοιχο που έκανε η Ευρωλίγκα το 2000.

Εκτιμώ πως είναι περισσότερο μια τελευταία προσπάθεια της FIBA για μπάσιμο της ξανά στην κεντρική σκηνή του Ευρωπαϊκού mπάσκετ, αυτή δηλαδή που έχει τους καλύτερους παίχτες. Φαίνεται δηλαδή πως έχει αντιληφθεί το “Power to the People” μέσω του οποίου τους την έφερε η Ευρωλίγκα τότε.

Θα αναφέρω ξανά πως αν το ΝΒΑ πείσει 3-4 powerhouses ακόμη από χώρες που τους αρέσει πραγματικά να βλέπουν μπάσκετ, προσφέροντάς τους έσοδα που δεν υπάρχουν στον ορίζοντα μέσω της Ευρωλίγκας, τότε ίσως υπάρχει “κατι” εκεί.

Με την προϋπόθεση όμως οτι θα συνεχίσει να δίνει αυτά τα λεφτα το ΝΒΑ εσαεί, μιας και η FIBA δεν ξέρω από πού θα τα βρει. Πχ. τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα έχουν μια δική τους ομάδα στη λίγκα και θα είναι διατεθειμένοι να βλέπουν την ομάδα τους στην Ευρωλίγκα με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Από την άλλη δε νομίζω να ψηθεί καμία ομάδα από το εσωτερικό των ΗΠΑ να συμμετάσχει στο ΝΒΑ Europe, κάτι που θα ήταν ο σωστός κράχτης για τις λεγόμενες “μεγάλες αγορές”.

Κλείνοντας θα πω ότι το υπάρχον μοντέλο της Ευρωλίγκας είναι κάτι που μου αρέσει να το βλέπω, ασχέτως αν έχει πολλά να βελτιώσει σε κάθε τομέα της, το ίδιο φαντάζομαι ισχύει για την πλειοψηφία όσων ασχολούνται. Στον κόσμο πρέπει να δώσεις κάτι που του αρέσει πραγματικά, μόνο έτσι θα φέρει ανταποδοτικότητα.

Και παρότι υπάρχει η μη πλήρης κατανόηση του ευρωπαϊκού context από πλευράς των Αμερικανών, στο ΝΒΑ είναι κάτι παραπάνω από έξυπνοι όταν εμπλέκεται ο παράγοντας χρήμα. Αυτή τη στιγμή όντως φαίνεται να λειτουργεί χάριν ξαδέρφου της FIBA από το Γυμνάσιο σε διαμάχη παιδιών Δημοτικού, όπως ανέφερε ο αγαπητός Σέντρικ στο τελευταίο HateCast #57 όταν συζητήσαμε για το θέμα.

Για να δούμε λοιπόν. Η αλήθεια είναι οτι φοβάμαι λίγο την ψυχολογία του θιγμένου παιδιού που συνήθως προτιμά να μην έχει κανένας το παιχνίδι αν δεν το έχει το ίδιο, με την οποία φαίνεται να λειτουργεί η FIBA αυτά τα χρόνια.

Θεωρώ θα επικρατήσει η λογική, σε συνδυασμό με κάποια επιπλέον χρήματα, κάτι που θα ήταν ένα συν βεβαίως βεβαίως.

Αυτά από μένα.